Prawidłowy obraz MRI serca

Prawidłowy obraz MRI serca

Prawidłowy obraz MRI serca


Wprowadzenie

Niniejszy moduł e-Anatomy poświęcony jest anatomii serca i przedstawia prawidłowy obraz rezonansu magnetycznego mięśnia sercowego, osierdzia, komór, przedsionków oraz zastawek serca.
Rezonans magnetyczny serca (CMR) stał się kluczowym narzędziem w radiologii i kardiologii, ponieważ umożliwia dokonanie doskonałej charakterystyki tkanek miękkich, oceny czynności serca oraz obrazowania naczyń, bez użycia promieniowania jonizującego. Wskazania do jego zastosowania są szerokie, jednak można je pogrupować w kilka głównych kategorii:

1. Choroba niedokrwienna serca

  • Ocena żywotności mięśnia sercowego (różnicowanie blizny od mięśnia sercowego w stanie hibernacji przed rewaskularyzacją).
  • Wykrywanie i charakterystyka zawału mięśnia sercowego (wielkość, lokalizacja, stopień przezścienności).
  • Ocena obstrukcji mikrokrążenia oraz powikłań po ostrym zawale mięśnia sercowego. Rezonans magnetyczny perfuzyjny z obciążeniem (stress perfusion MRI) w diagnostyce niedokrwienia oraz ocenie choroby naczyń wieńcowych.
     

2. Kardiomiopatie

  • Kardiomiopatia przerostowa (zakres przerostu, włóknienie oceniane przy użyciu późnego wzmocnienia gadolinu).
  • Kardiomiopatia rozstrzeniowa (objętości komór, czynność serca oraz włóknienie).
  • Arytmogenna kardiomiopatia prawej komory (nieprawidłowości strukturalne i czynnościowe).
  • Kardiomiopatie restrykcyjne i choroby naciekowe (amyloidoza, sarkoidoza i choroba Fabry’ego).
  • Zapalenie mięśnia sercowego (ocena obrzęku tkankowego, przekrwienia oraz charakterystyka martwicy).
     

3. Choroby zastawkowe i wrodzone wady serca

  • Ocena ilościowa niedomykalności i zwężeń zastawek serca, gdy wyniki echokardiografii są niejednoznaczne.
  • Kompleksowa ocena wrodzonych wad serca, szczególnie w przypadku złożonej budowy anatomicznej lub w kontroli pooperacyjnej.
  • Ocena ilościowa przecieków (Qp/Qs).
     

4. Guzy i choroby osierdzia

  • Różnicowanie między nowotworem, zakrzepem a innymi guzami.
  • Choroby osierdzia (grubienie osierdzia, zaciskające zapalenie osierdzia, wysięk osierdziowy).
  • Ocena powikłań po zabiegach chirurgicznych lub po radioterapii.
     

5. Ocena czynnościowa i ilościowa

  • Dokładny pomiar objętości obu komór, frakcji wyrzutowej oraz masy mięśnia sercowego (złoty standard).
  • Ocena ilościowa przepływu krwi i gradientów ciśnienia.

 

Materiały i metody

Rezonans magnetyczny serca wykonano u zdrowego, 40-letniego pacjenta przy użyciu rezonansu magnetycznego Siemens 1.5T.

Rezonans magnetyczny serca wykorzystuje różne sekwencje i płaszczyzny obrazowania, aby zapewnić kompleksową ocenę struktur serca. Główne używane sekwencje to:
 

Sekwencja Cine (SSFP / balanced-FFE)

  • Cel: Złoty standard w pomiarze objętości obu komór, czynności serca oraz ruchu ścian.
  • Zastosowanie: Frakcja wyrzutowa, objętość wyrzutowa, nieprawidłowości ruchu ścian, ruch zastawek.
  • Typ sekwencji: Obrazowanie cine w sekwencji steady-state free precession w wielu płaszczyznach (stos krótkiej osi i widoki długiej osi).
     

Późne wzmocnienie gadolinu (ang. Late gadolinium enhancement — LGE)

  • Cel: Wykrywanie blizny, włóknienia lub martwicy.
  • Zastosowanie: Zawał mięśnia sercowego (wzorzec niedokrwienny), zapalenie mięśnia sercowego (plamisty, nieniedokrwienny wzorzec), włóknienie w kardiomiopatiach, ocena żywotności mięśnia sercowego.
  • Typ sekwencji: Sekwencja gradient echo z odwróceniem (inversion-recovery) 10 minut po podaniu kontrastu; czas odwrócenia (inversion time) dostosowany w celu wyzerowania sygnału prawidłowego mięśnia sercowego.

Obrazy pozyskiwano w standardowych płaszczyznach w rezonansie magnetycznym serca:

Projekcja krótkiej osi

Płaszczyzna krótkiej osi jest ustawiona prostopadle do długiej osi lewej komory (LK) i obejmuje obszar od pierścienia zastawki mitralnej do wierzchołka serca. Pozyskuje się ciągły zestaw obrazów cine, aby objąć całą komorę.

Zastosowania kliniczne:

  • Ocena ilościowa objętości i czynności lewej oraz prawej komory (złoty standard).
  • Ocena kurczliwości regionalnej oraz grubości ściany serca
  • Ocena zawału mięśnia sercowego i włóknienia przy użyciu późnego wzmocnienia gadolinu (LGE).
     

Projekcja długiej osi

Obrazowanie w płaszczyźnie długiej osi jest ustawione zgodnie z podłużną orientacją lewej komory (LK) Pozyskuje się trzy standardowe widoki długiej osi:

  1. Widok dwukomorowy (pionowa długa oś, VLA): Obejmuje lewą komorę i lewy przedsionek, odpowiedni do oceny zakrzepów oraz zawałów wierzchołka serca.
  2. Widok czterokomorowy (pozioma długa oś, HLA): Ukazuje obie komory i przedsionki, umożliwiając globalną ocenę czynnościową i morfologiczną.
  3. Widok trójkomorowy (droga odpływu lewej komory — LV): Przedstawia lewą komorę, lewy przedsionek, zastawkę aortalną oraz początkowy odcinek aorty wstępującej, przydatny w ocenie zwężenia drogi odpływu lewej komory oraz chorób zastawki aortalnej.

 

Czynność lewej komory pacjenta w  ramach tego modułu

ParameterAbbreviationAbsoluteNormalized
Ejection FractionEF57 % 
End Diastolic VolumeEDV218 ml112 ml/m2
End Systolic VolumeESV94 ml49 ml/m2
Stroke VolumeSV123 ml64 ml/m2
Cardiac OutputCO7.3 l/min3.8 l/min/m2
Average Heart RateHR59 bpm 
Average Myocardial MassLVM161.7 g83.4 g/m2
Std. Dev. Myocardial MassSD3.8 g2.0 g/m2
Myocardial Mass at EDLVM ED163.7 g84.4 g/m2
Patient HeightH1.84 m 
Patient WeightW72 kg 
Body Surface AreaBSA1.94 m2 

 

Struktury anatomiczne oznaczył dr Antoine Micheau (radiolog, Montpellier – Francja), zgodnie z Terminologia Anatomica 2.

Brak treści

  • Cerqueira MD, Weissman NJ, Dilsizian V, Jacobs AK, Kaul S, Laskey WK, Pennell DJ, Rumberger JA, Ryan T, Verani MS; American Heart Association Writing Group on Myocardial Segmentation and Registration for Cardiac Imaging. Standardized myocardial segmentation and nomenclature for tomographic imaging of the heart. A statement for healthcare professionals from the Cardiac Imaging Committee of the Council on Clinical Cardiology of the American Heart Association. Circulation. 2002 Jan 29;105(4):539-42. doi: 10.1161/hc0402.102975. PMID: 11815441.
  • Terminologia anatomica: international anatomical terminology By the Federative Committee on Anatomical Terminology (FCAT).  Stuttgart:  Georg Thieme Verlag.  ISBN-10: 3-13-114361-4. ISBN-13: 978-3-13-114361-7
  • Pocket Atlas of Human Anatomy: 5th edition - W. Dauber, Founded by Heinz Feneis
  • Netter, Frank H. (2011) Atlas of human anatomy /Philadelphia, PA : Saunders/Elsevier