Prawidłowe badanie tomografii komputerowej stawu skokowego i stopy

Prawidłowe badanie tomografii komputerowej stawu skokowego i stopy

Prawidłowe badanie tomografii komputerowej stawu skokowego i stopy


Wprowadzenie

Niniejszy moduł e‑Anatomy jest poświęcony anatomii stawu skokowego i stopy, i przedstawia prawidłowy obraz TK kości, stawów, więzadeł, ścięgien i mięśni.

Główne wskazania do wykonania tomografii komputerowej (TK) stawu skokowego i stopy to:

  1. Wykrywanie i charakterystyka złamań utajonych w badaniach radiograficznych lub złamań złożonych: Badanie TK jest wskazane, gdy wstępne zdjęcia rentgenowskie są prawidłowe lub niejednoznaczne, ale utrzymuje się wysokie kliniczne podejrzenie złamania, szczególnie w przypadkach utrzymującego się bólu, urazów wysokoenergetycznych lub złożonych okolic anatomicznych, takich jak śródstopie, tyłostopie lub kostka tylna. Badanie TK jest skuteczniejsze niż RTG w wykrywaniu subtelnych, wieloodłamowych lub śródstawowych złamań, w tym złamań kości skokowej, kości piętowej, w obrębie stawu Choparta oraz wariantów złamań typu pilon nasady dalszej kości piszczelowej.
  2. Ocena zakresu złamania oraz planowanie przedoperacyjne: Badanie TK dostarcza szczegółowych obrazów w wielu płaszczyznach, niezbędnych do planowania operacji w przypadku złożonych złamań i zwichnięć, w tym do oceny nieprawidłowego ustawienia kości, uszkodzeń więzozrostu oraz złamań stawu skokowego z przemieszczeniem przez więzozrost.
  3. Ocena przewlekłych zmian kostnych: Badanie TK jest przydatne w diagnozowaniu i charakteryzowaniu przewlekłych schorzeń, takich jak brak zrostu kostnego, zmiany kostno-chrzęstne, bolesne kości dodatkowe, złamania przeciążeniowe kości trzeszczki i złamania Freiberg'a, gdy zdjęcia rentgenowskie nie dają jednoznacznych wyników.
  4. Ocena podejrzenia zapalenia kości i zakażeń tkanek miękkich w stopie cukrzycowej: Badanie TK jest wskazane do oceny zakresu destrukcji tkanki kostnej, obecności odseparowanych fragmentów kostnych oraz zajęcia tkanek miękkich, szczególnie gdy zdjęcia rentgenowskie są niejednoznaczne lub w celu planowania leczenia. Badanie TK z dożylnym podaniem kontrastu jest preferowane do oceny zakażeń tkanek miękkich i gromadzenia płynów, choć badanie obrazowe MRI wykazuje większą czułość, jeśli chodzi o wykrywanie wczesnego zapalenia kości i szpiku.

 

Materiały i metody

Badanie TK stawu skokowego i stopy wykonano u zdrowego, 24‑letniego pacjenta przy użyciu tomografu Siemens.

Główne płaszczyzny obrazowania stosowane w tomografii komputerowej stawu skokowego i stopy to płaszczyzny: osiowa, czołowa i strzałkowa. Płaszczyzny te są zwykle rejestrowane jako cienkie, przylegające do siebie warstwy i mogą być przetwarzane w celu optymalizacji wizualizacji skomplikowanej anatomii i zmian patologicznych.

  • Płaszczyzna osiowa: to podstawowa płaszczyzna pozyskiwania obrazów w większości protokołów TK. Jest ona niezbędna do oceny ustawienia widełek stawu skokowego, wykrywania złamań oraz oceny relacji pomiędzy dystalną częścią kości piszczelowej, kością strzałkową i kością skokową. Przydaje się ona również do wykrywania uszkodzeń więzozrostu oraz delikatnych linii złamań.
  • Płaszczyzna czołowa: przekształcenia w płaszczyźnie czołowej są szczególnie przydatne do oceny integralności kostki bocznej i przyśrodkowej, stawu skokowego dolnego oraz zakresu zajęcia powierzchni stawowej w przypadku złamań. Jest ona również istotna do oceny ustawienia tyłostopia oraz do planowania operacji w przypadku złożonych urazów.
  • Płaszczyzna strzałkowa: przekształcenia w płaszczyźnie strzałkowej są kluczowe do wizualizacji kostki przedniej i tylnej, bloczka kości skokowej oraz złamań podłużnych. Są one również wykorzystywane do oceny struktur podeszwowych oraz ustawienia śródstopia i tyłostopia.
  • Trójwymiarowe rekonstrukcje VR (3D VR): trójwymiarowe obrazy renderowane objętościowo (3D VR) mogą uzupełniać przekształcenia wielopłaszczyznowe, zapewniając kompleksowy widok złożonych złamań, wad wrodzonych lub anatomii pooperacyjnej.
     

Struktury anatomiczne oznaczył dr Antoine Micheau (radiolog, Montpellier – Francja), zgodnie z Terminologia Anatomica 2.

Brak treści

  • Melão L, Canella C, Weber M, Negrão P, Trudell D, Resnick D. Ligaments of the transverse tarsal joint complex: MRI-anatomic correlation in cadavers. AJR Am J Roentgenol. 2009 Sep;193(3):662-71. doi: 10.2214/AJR.08.2084. PMID: 19696279.
  • Numkarunarunrote N, Malik A, Aguiar RO, Trudell DJ, Resnick D. Retinacula of the foot and ankle: MRI with anatomic correlation in cadavers. AJR Am J Roentgenol. 2007 Apr;188(4):W348-54. doi: 10.2214/AJR.05.1066. PMID: 17377003.
  • Superior Peroneal Retinaculum - MRI Anatomy and Injuries https://www.youtube.com/watch?v=rhENrxHZIxs&list=PLnLTYt4WARjeQ_-Uo4epqqnTLhrawBW9F&index=22 by Dr Christoph Agten
  • MRI Anatomy of Lateral Ankle Ligaments https://www.youtube.com/watch?v=iwjRT6R4QMM&list=PLnLTYt4WARjeQ_-Uo4epqqnTLhrawBW9F&index=26 by Dr Christoph Agten
  • MRI Anatomy of Ankle Ligaments: Deltoid Ligament https://www.youtube.com/watch?v=R0WSeOUwX3s&list=PLnLTYt4WARjeQ_-Uo4epqqnTLhrawBW9F&index=27 by Dr Christoph Agten
  • Li SY, Hou ZD, Zhang P, Li HL, Ding ZH, Liu YJ. Ligament structures in the tarsal sinus and canal. Foot Ankle Int. 2013 Dec;34(12):1729-36. doi: 10.1177/1071100713500653. Epub 2013 Aug 2. PMID: 23913369.
  • https://radsource.us/sinus-tarsi-syndrome/
  • Terminologia anatomica: international anatomical terminology By the Federative Committee on Anatomical Terminology (FCAT).  Stuttgart:  Georg Thieme Verlag.  ISBN-10: 3-13-114361-4. ISBN-13: 978-3-13-114361-7
  • Pocket Atlas of Human Anatomy: 5th edition - W. Dauber, Founded by Heinz Feneis
  • Netter, Frank H. (2011) Atlas of human anatomy /Philadelphia, PA : Saunders/Elsevier