Ciecz wodnista
Humor aquosus
Definicja
Ciecz wodnista jest przejrzystym, wodnistym płynem wypełniającym komorę przednią i tylną oka. Jest wytwarzana w sposób ciągły przez wyrostki rzęskowe ciała rzęskowego i odgrywa zasadniczą rolę w utrzymaniu ciśnienia wewnątrzgałkowego, odżywianiu beznaczyniowych tkanek oka oraz zachowaniu przejrzystości optycznej.
Wytwarzanie, przepływ i odpływ
Po wydzieleniu do komory tylnej (przestrzeni między tęczówką a soczewką) ciecz wodnista przepływa przez źrenicę do komory przedniej, czyli przestrzeni między rogówką a tęczówką. Następnie odpływa głównie przez siateczkę beleczkową do kanału Schlemma w obrębie kąta tęczówkowo-rogówkowego, skąd ostatecznie dostaje się do krążenia żylnego.
Funkcje
Ciecz wodnista składa się przede wszystkim z wody, elektrolitów, aminokwasów, glukozy, witaminy C oraz rozpuszczonych gazów. W porównaniu z osoczem charakteryzuje się bardzo niską zawartością białka, co sprzyja zachowaniu przejrzystości optycznej.
Do jej głównych funkcji należą:
utrzymanie ciśnienia wewnątrzgałkowego oraz kształtu gałki ocznej
dostarczanie substancji odżywczych i tlenu do rogówki i soczewki, które są pozbawione naczyń krwionośnych
usuwanie produktów przemiany materii
utrzymanie przejrzystego ośrodka optycznego umożliwiającego transmisję światła
Korelacja kliniczna
W praktyce klinicznej upośledzony odpływ cieczy wodnistej prowadzi do wzrostu ciśnienia wewnątrzgałkowego i może być przyczyną jaskry, która — nieleczona — uszkadza nerw wzrokowy i upośledza widzenie.
Odnośniki
Standring, S. (Ed.). (2015). Eye (Chapter 42). In Gray's anatomy: The anatomical basis of clinical practice (41st ed., pp. ). Churchill Livingstone.
Sunderland DK, Sapra A. Physiology, Aqueous Humor Circulation. [Updated 2023 Mar 12]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2026 Jan. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK553209/