Fałdy skrzydłowe
Plicae alares
Definicja
Od przyśrodkowego i bocznego brzegu powierzchni stawowej rzepki rozciągają się wypustki błony maziowej pokrywającej ciało tłuszczowe podrzepkowe, które wnikają do wnętrza stawu. Tworzą one dwa fałdy o strzępiastym wyglądzie, określane jako fałdy skrzydłowe (lub fałdy maziowe):
Fałd skrzydłowy przyśrodkowy jest podłużnym fałdem położonym bezpośrednio przyśrodkowo od rzepki. Jest to fałd występujący nieregularnie, szeroki i bardzo miękki. W przekroju poprzecznym ma kształt trójkąta; uważa się, że powstaje wskutek fałdowania błony maziowej w pozycji rozluźnienia troczka. Fałd skrzydłowy przyśrodkowy bywa również określany jako plica alaris elongata, plica alaris, więzadło skrzydłowe, fałd półksiężycowaty, przyśrodkowy pseudołąkotkowy fałd rzepkowy oraz łękotka rzepkowa.
Fałd skrzydłowy boczny jest nieregularnie obecny i położony w bocznej części rzepki.
Fałdów skrzydłowych nie należy mylić z przyśrodkowym i bocznym fałdem maziowym rzepkowym. Struktury te są nieregularnie obecnymi fałdami błony maziowej (widocznymi w badaniu MR jako sznurowate elewacje w ścianie błony maziowej):
Fałd maziowy rzepkowy przyśrodkowy: fałd ten jest położony po przyśrodkowej stronie kolana i stwierdza się go w około 72% kolan. Może wykazywać zmienność pod względem wielkości i grubości; jest najczęściej objawowym fałdem maziowym ze względu na możliwość ucisku na przyśrodkowy kłykieć kości udowej lub rzepkę.
Fałd maziowy rzepkowy boczny: jest to typ najrzadziej spotykany, stwierdzany jedynie w około 1,3% kolan. Położony jest po bocznej stronie kolana i rzadko daje objawy kliniczne.
Poniżej fałdy skrzydłowe zbiegają się i łączą w pojedyncze pasmo — podrzepkowy fałd błony maziowej (więzadło śluzowe) — biegnące do przedniej części dołu międzykłykciowego kości udowej.
Odnośniki
Synovial plicae in the knee Boles CA, Martin DF. Synovial plicae in the knee. AJR Am J Roentgenol. 2001 Jul;177(1):221-7. doi: 10.2214/ajr.177.1.1770221. PMID: 11418433.
Evidence for Plical Support of the Patella.Geraghty RM, Spear M.Journal of Anatomy. 2017;231(5):698-707. doi:10.1111/joa.12662.
Arthroscopic Findings of the Synovial Plicae of the Knee.Kim SJ, Choe WS.Arthroscopy : The Journal of Arthroscopic & Related Surgery : Official Publication of the Arthroscopy Association of North America and the International Arthroscopy Association. 1997;13(1):33-41. doi:10.1016/s0749-8063(97)90207-3.
Synovial Plicae of the Knee. Controversies and Review.Dupont JY.Clinics in Sports Medicine. 1997;16(1):87-122. doi:10.1016/s0278-5919(05)70009-0.
The Sneaky Plica' Revisited: Morphology, Pathophysiology and Treatment of Synovial Plicae of the Knee.Schindler OS.Knee Surgery, Sports Traumatology, Arthroscopy : Official Journal of the ESSKA. 2014;22(2):247-62. doi:10.1007/s00167-013-2368-4.
Alar folds. https://ajronline.org/doi/10.2214/ajr.177.1.1770221#FIG15