Jama stawowa stawu kolanowego

Jama stawowa stawu kolanowego zawiera kilka zachyłków maziowych, które odgrywają istotną rolę w dystrybucji mazi stawowej oraz umożliwiają wykonywanie ruchów w stawie. Do głównych zachyłków stawu kolanowego należą:

1. Zachyłek nadrzepkowy: Położony powyżej rzepki, stanowi przedłużenie jamy stawowej stawu kolanowego i jest miejscem, w którym wysięk najłatwiej wykryć, zwłaszcza przy zgięciu pod kątem 30°.[1]

2. Zachyłek przyrzepkowy przyśrodkowy: Zlokalizowany po przyśrodkowej stronie rzepki, oceniany pod kątem gromadzenia płynu i istotny w kontekście patologii przyśrodkowej części stawu kolanowego.[1]

3. Zachyłek przyrzepkowy boczny: Zlokalizowany po bocznej stronie rzepki, oceniany analogicznie pod kątem wysięku oraz stanów patologicznych bocznej części stawu kolanowego.[1]

4. Zachyłek więzadła krzyżowego tylnego: Zachyłek ten położony jest za więzadłem krzyżowym tylnym i komunikuje się z przyśrodkową komorą udowo-piszczelową. Ulega on często rozdęciu podczas zgięcia stawu kolanowego.[2] Jest to zachyłek maziowy rozciągający się dystalnie wzdłuż ścięgna mięśnia podkolanowego. Charakteryzuje się określoną długością, która wynosi średnio około 22,64 ± 11,38 mm — od górnego końca kłykcia bocznego kości piszczelowej do dolnego końca wgłębienia.[1]

Zachyłek podkolanowy jest ściśle powiązany z mięśniem podkolanowym i jego ścięgnem, a jego morfologię można sklasyfikować w trzech typach na podstawie relacji z mięśniem podkolanowym. Typy 2 i 3, w których zachyłek podkolanowy sięga do bliższego stawu piszczelowo-strzałkowego, mogą przyczyniać się do niestabilności stawu kolanowego.[1] Ponadto obecność więzadła trzeszczkowo-strzałkowego może istotnie zwiększać długość zachyłka podkolanowego.[1]

Komunikację między zachyłkiem podkolanowym a bliższym stawem piszczelowo-strzałkowym obserwuje się w około 27,5% preparatów anatomicznych, zazwyczaj w wyniku ubytku w więzadle tylnym głowy strzałki.[2] Ta cecha anatomiczna ma istotne znaczenie dla zrozumienia potencjalnych dróg dystrybucji płynu stawowego oraz jej implikacji dla stabilności stawu kolanowego i mechanizmów urazowych.

5. Zachyłek podkolanowy: Rozciągający się dystalnie wzdłuż ścięgna mięśnia podkolanowego, zachyłek ten zlokalizowany jest w tylno-bocznej okolicy stawu kolanowego i może być zajęty w stanach patologicznych dotyczących mięśnia podkolanowego oraz otaczających struktur.[3]

6. Zachyłki ciała tłuszczowego podrzepkowego (Hoffego): Obejmują zachyłki podhofffatyczny i nadhofffatyczny, zlokalizowane wzdłuż tylnego brzegu ciała tłuszczowego podrzepkowego, istotne dla różnicowania prawidłowych wariantów anatomicznych od stanów patologicznych.[4]

7. Tylne zachyłki udowe (boczny i przyśrodkowy zachyłek zakolanowy): W miarę jak błona maziowa rozciąga się ku tyłowi po obu stronach kości udowej, pomiędzy tylną częścią obu kłykci kości udowej a głęboką powierzchnią głowy bocznej i przyśrodkowej mięśnia brzuchatego łydki tworzą się zachyłki. W linii pośrodkowej, za więzadłem krzyżowym tylnym, jako przedłużenie przyśrodkowej komory udowo-piszczelowej, można uwidocznić tylny zachyłek torebki stawowej.

8. Zachyłki udowo-piszczelowe boczny i przyśrodkowy:

• Zachyłek udowo-piszczelowy przyśrodkowy zlokalizowany jest po przyśrodkowej stronie stawu kolanowego, przylegając do przyśrodkowego kłykcia kości udowej oraz części przyśrodkowej plateau kości piszczelowej. Często komunikuje się z zachyłkiem więzadła krzyżowego tylnego, co opisali de Abreu i wsp. Zachyłek ten można uwidocznić w badaniu MR, zwłaszcza po dostawowym podaniu środka kontrastowego, co uwydatnia jego połączenie z przyśrodkową komorą stawu kolanowego.

• Zachyłek udowo-piszczelowy boczny zlokalizowany jest po bocznej stronie stawu kolanowego, przylegając do bocznego kłykcia kości udowej oraz części bocznej plateau kości piszczelowej. Zachyłek ten jest rzadziej opisywany w piśmiennictwie, jednak analogicznie uczestniczy w dynamice błony maziowej stawu kolanowego.

9. Zachyłki okołołąkotkowe: Wzdłuż przyśrodkowego i bocznego aspektu torebki stawowej błona maziowa rozciąga się ku dołowi od powierzchni stawowych kości udowej aż do miejsc przyczepu łąkotek. Obwodowe powierzchnie samych łąkotek nie są pokryte błoną maziową.