Miąższ

Miąższ (substancja) prostaty ma bladoszaroróżowe zabarwienie, jest bardzo zwarty i trudny do rozerwania. Składa się z substancji gruczołowej oraz tkanki mięśniowej.

Tkanka mięśniowa według Köllikera stanowi właściwy zrąb prostaty; tkanka łączna jest bardzo skąpa i tworzy jedynie cienkie beleczki pomiędzy włóknami mięśniowymi, w których rozgałęziają się naczynia i nerwy gruczołu. Tkanka mięśniowa jest rozmieszczona w następujący sposób: bezpośrednio pod błoną włóknistą znajduje się gęsta warstwa tworząca pochewkę otaczającą gruczoł; następnie wokół cewki moczowej, w miejscu jej przebiegu przez prostatę, leży kolejna gęsta warstwa włókien okrężnych, ciągła ku górze z wewnętrzną warstwą błony mięśniowej pęcherza moczowego i łącząca się ku dołowi z włóknami otaczającymi część błoniastą cewki moczowej. Pomiędzy tymi dwiema warstwami silne pasma tkanki mięśniowej, krzyżujące się swobodnie, tworzą siateczkę, w której osadzona jest struktura gruczołowa narządu. W tej części gruczołu, która leży przed cewką moczową, tkanka mięśniowa jest szczególnie gęsta i zawiera niewiele tkanki gruczołowej lub nie zawiera jej wcale; natomiast w części położonej za cewką moczową tkanka mięśniowa wykazuje strukturę o szerokiej siateczce, najgęstszą przy podstawie gruczołu — to jest w pobliżu pęcherza moczowego — stając się luźniejszą i bardziej gąbczastą ku wierzchołkowi narządu.

Substancja gruczołowa zbudowana jest z licznych pęcherzyków groniastych, których wyściółka często wykazuje wyniosłości brodawkowate. Pęcherzyki otwierają się do wydłużonych kanalików, które łączą się, tworząc od dwunastu do dwudziestu małych przewodów wydzielniczych. Są one połączone ze sobą przez tkankę wiotką, podparte przez wypustki błony włóknistej i mięśniowego zrębu oraz otoczone delikatnym splotem naczyń włosowatych. Nabłonek wyścielający kanaliki i końcowe pęcherzyki jest nabłonkiem walcowatym. Przewodziki gruczołu krokowego uchodzą do ściany żyły szyjnej — to jest do ściany dolnej — części sterczowej cewki moczowej i są wyścielone dwoma warstwami nabłonka: warstwa wewnętrzna składa się z komórek walcowatych, a zewnętrzna z małych komórek sześciennych. W kanalikach gruczołu często stwierdza się małe masy koloidowe, znane jako ciała amyloidowe.