Nerw potyliczny trzeci
Nervus occipitalis tertius
- Synonim w języku łacińskim Ramus posterior medialis nervi cervicalis tertii; Ramus medialis
Definicja
Nerw potyliczny trzeci jest gałęzią przyśrodkową gałęzi tylnej nerwu rdzeniowego C3. Zapewnia unerwienie czuciowe skóry dolnej części potylicy i górnego odcinka szyjnego oraz unerwienie ruchowe mięśnia półkolcowego głowy.
Wychodząc między kręgami C2 i C3, nerw potyliczny trzeci wstępuje i przebija mięśnie półkolcowy głowy oraz płatowy głowy. Następnie biegnie ku górze, przebijając mięsień czworoboczny, po czym staje się podskórny. Potencjalne miejsca uwięźnięcia nerwu na jego przebiegu obejmują przestrzeń międzykręgową C2–C3 oraz punkty, w których przebija on mięśnie półkolcowy głowy, płatowy głowy i czworoboczny.
Nerw potyliczny trzeci pozostaje w ścisłym związku anatomicznym z nerwem potylicznym większym, który stanowi gałąź przyśrodkową gałęzi tylnej nerwu rdzeniowego C2. Oba nerwy uczestniczą w unerwieniu czuciowym skóry głowy i mogą być zaangażowane w patogenezę neuralgii potylicznej. Znajomość ich przebiegu anatomicznego jest niezbędna do rozpoznawania i leczenia związanych z nimi zespołów bólowych, w tym do wykonywania blokad nerwów oraz interwencji chirurgicznych.
Odnośniki
Drake, R.L., Vogl, A.W., and Mitchell, A.W.M. (2010). ‘Chapter 8: Head and Neck’, in Gray’s anatomy for students. (2nd ed.) Churchill Livingstone Elsevier, Philadelphia PA 19103, pp.875.
Saglam L, Coskun O, Kale A, Gayretli O. A Comprehensive Study of the Potential Compression Points of the Third Occipital Nerve and Its Possible Clinical Interests. Plast Reconstr Surg. 2024 Dec 1;154(6):1220e-1228e.
Tubbs RS, Mortazavi MM, Loukas M, D'Antoni AV, Shoja MM, Chern JJ, Cohen-Gadol AA. Anatomical study of the third occipital nerve and its potential role in occipital headache/neck pain following midline dissections of the craniocervical junction. J Neurosurg Spine. 2011 Jul;15(1):71-5.
