Nerw żuchwowy; Gałąź żuchwowa [Vc; V3]

Nerw żuchwowy [Vc; V3] (nerw szczękowy dolny) unerwia zęby i dziąsła żuchwy, skórę okolicy skroniowej, małżowinę uszną, dolną wargę, dolną część twarzy oraz mięśnie żucia; unerwia również błonę śluzową przednich dwóch trzecich języka.

Jest największą z trzech gałęzi nerwu trójdzielnego (CN V) i składa się z dwóch korzeni: dużego korzenia czuciowego, odchodzącego od kąta dolnego zwoju półksiężycowatego, oraz małego korzenia ruchowego (część ruchowa nerwu trójdzielnego), który przebiega pod zwojem i łączy się z korzeniem czuciowym tuż po jego wyjściu przez otwór owalny.

Bezpośrednio poniżej podstawy czaszki nerw oddaje od swojej strony przyśrodkowej gałąź wsteczną (nerw kolcowy) oraz gałąź do mięśnia skrzydłowego przyśrodkowego, a następnie dzieli się na dwa pnie: przedni i tylny.

Podział przedni oddaje gałęzie do czterech głównych mięśni żucia oraz nerw policzkowy, który jest nerwem czuciowym dla policzka. Podział tylny oddaje trzy główne gałęzie czuciowe — nerw uszno-skroniowy, nerw językowy i nerw zębodołowy dolny — oraz włókna ruchowe zaopatrujące mięsień żuchwowo-gnykowy i brzusiec przedni mięśnia dwubrzuścowego.

Nerw żuchwowy oddaje następujące gałęzie:

• Z pnia głównego nerwu (przed podziałem)

  • gałęzie mięśniowe, będące nerwami odprowadzającymi dla mięśnia skrzydłowego przyśrodkowego, mięśnia napinacza błony bębenkowej oraz mięśnia napinacza podniebienia miękkiego (ruchowe)[1]

  • gałąź oponowa (nerw czuciowy)

• Z podziału przedniego

  • nerw żwaczowy (ruchowy)

  • nerwy skroniowe głębokie, przedni i tylny (ruchowe)

  • nerw policzkowy (nerw czuciowy)

  • nerw mięśnia skrzydłowego bocznego (ruchowy)

• Z podziału tylnego

  • nerw uszno-skroniowy (nerw czuciowy)

  • nerw językowy (nerw czuciowy)

  • nerw zębodołowy dolny (nerw ruchowy i nerw czuciowy — oddaje nerw żuchwowo-gnykowy, będący nerwem ruchowym, zaopatrującym również brzusiec przedni mięśnia dwubrzuścowego)