Pień lędźwiowo-krzyżowy
Truncus lumbosacralis
Definicja
Pień lędźwiowo-krzyżowy jest kluczowym składnikiem obwodowego układu nerwowego, łączącym sploty lędźwiowy i krzyżowy w celu zapewnienia unerwienia ruchowego i czuciowego kończyny dolnej oraz okolicy miednicy.
Przyczep początkowyPień powstaje z gałęzi przednich czwartego (L4) i piątego (L5) nerwu rdzeniowego lędźwiowego. Konkretnie, gałąź z L4, znana jako nerw łączący lędźwiowo-krzyżowy, łączy się z gałęzią przednią L5, tworząc pień lędźwiowo-krzyżowy.
PrzebiegPień lędźwiowo-krzyżowy zstępuje do jamy miednicy, położony ku przodowi od stawu krzyżowo-biodrowego. Następnie przebiega wzdłuż bocznej ściany miednicy, gdzie łączy się z gałęziami przednimi czterech pierwszych nerwów krzyżowych (S1–S4), wnosząc istotny wkład w tworzenie splotu krzyżowego.
GałęziePień lędźwiowo-krzyżowy zazwyczaj nie oddaje własnych gałęzi. Jego włókna nerwowe wchodzą w skład splotu krzyżowego, uczestnicząc w unerwieniu kończyny dolnej i struktur miednicy za pośrednictwem gałęzi splotu krzyżowego, takich jak:
Nerw kulszowy (L4–S3)
Nerw pośladkowy górny (L4–S1); zaopatruje mięsień pośladkowy średni, mięsień pośladkowy mały oraz mięsień napinacz powięzi szerokiej
Nerw pośladkowy dolny (L5–S2); unerwia mięsień pośladkowy wielki
Nerw do mięśnia czworobocznego uda i mięśnia bliźniaczego dolnego (L4–S1); unerwia mięsień czworoboczny uda i mięsień bliźniaczy dolny
Nerw mięśnia zasłaniacza wewnętrznego i mięśnia bliźniaczego górnego (L5–S2); unerwia mięsień zasłaniacz wewnętrzny i mięsień bliźniaczy górny
Odnośniki
Miniato MA, Black AC, Varacallo MA. Anatomy, Back, Lumbosacral Trunk. [Updated 2023 Oct 12]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2025 Jan-. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK539878/
Matejcík V. Anatomical variations of lumbosacral plexus. Surg Radiol Anat. 2010 Apr;32(4):409-14. doi: 10.1007/s00276-009-0546-3.