Segment podstawny tylny [SX]

Tylno-podstawny segment płuca lewego (S10; grzbietowy segment podstawny) jest jednym z segmentów oskrzelowo-płucnych dolnego płata płuca lewego. Definiuje się go jako odrębną, czynnościowo i anatomicznie niezależną jednostkę miąższu płucnego wentylowaną przez tylno-podstawne oskrzele segmentowe (B10) i zaopatrywaną przez odpowiadającą mu segmentową tętnicę płucną (A10).

Charakterystyka anatomiczna:

• Położenie: S10 zajmuje najbardziej tylną i dolną część dolnego płata płuca lewego. Przylega do tylnej ściany klatki piersiowej oraz do przepony, przy czym jego podstawa spoczywa na powierzchni przeponowej, a wierzchołek skierowany jest ku wnęce.

• Granice: Od góry graniczy z segmentem górnym (S6), bocznie z bocznym segmentem podstawnym (S9), a przyśrodkowo-przednio z przyśrodkowym segmentem podstawnym (S7). Płaszczyzny międzysegmentowe oddzielające S10 od sąsiednich segmentów są wyznaczone przez żyły międzysegmentowe, które przebiegają wzdłuż tych granic.

• Anatomia oskrzelowo-naczyniowa: Oskrzele segmentowe B10 odchodzi od pnia podstawnego oskrzela dolnego płata płuca lewego. W najczęściej spotykanym wzorcu podziału (około 80% przypadków) podstawne oskrzela lewe dzielą się w układzie bifurkacyjnym, przy czym B10 zazwyczaj posiada wspólny przyczep początkowy z B9 jako pień tylno-boczny (B9+10), choć zdarzają się również niezależne odejścia. Tętnica segmentowa A10 odgałęzia się od A9+10 i biegnie grzbietowo oraz głęboko w miąższ płucny, co utrudnia jej identyfikację od strony szczeliny międzypłatowej. Żyły segmentowe odprowadzają krew do dolnej żyły płucnej.

• Podsegmenty: S10 jest zazwyczaj dzielony na podsegmenty obejmujące S10a (górny/szczytowy), S10b (boczny) oraz S10c (przyśrodkowy/podstawny), choć zmienność anatomiczna jest częsta.