Serce

Serce jest wydrążonym narządem mięśniowym o kształcie zbliżonym do stożka; leży między płucami w śródpiersiu środkowym i jest otoczone osierdziem. Jest położone skośnie w klatce piersiowej, za trzonem mostka i przylegającymi częściami chrząstek żebrowych, i wychodzi bardziej w lewą niż w prawą połowę klatki piersiowej, tak że około jedna trzecia jego objętości znajduje się po prawej, a dwie trzecie po lewej stronie płaszczyzny pośrodkowej.

Wymiary. — Serce u osoby dorosłej mierzy około 12 cm długości, 8–9 cm szerokości w najszerszym miejscu i 6 cm grubości. Jego masa u mężczyzn wynosi od 280 do 340 gramów, u kobiet od 230 do 280 gramów. Serce zwiększa swoją masę i rozmiary aż do późnego okresu życia; przyrost ten jest bardziej wyraźny u mężczyzn niż u kobiet.

Części składowe. — Serce jest podzielone przegrodami na prawą i lewą połowę, a przewężenie dzieli każdą połowę narządu na dwie jamy: górna jama nosi nazwę przedsionka, dolna — komory. Serce składa się zatem z czterech jam, a mianowicie: prawego i lewego przedsionka oraz prawej i lewej komory.

Zewnętrzna morfologia serca: Podział serca na cztery jamy jest zaznaczony na jego powierzchni bruzdami. Przedsionki są oddzielone od komór przez bruzdę wieńcową (sulcus atrioventricularis); zawiera ona pnie naczyń odżywczych serca i jest przerwana od przodu, gdzie przecina ją korzeń tętnicy płucnej. Bruzda międzyprzedsionkowa, oddzielająca oba przedsionki, jest ledwo zaznaczona na powierzchni tylnej, natomiast od przodu jest ukryta przez tętnicę płucną i aortę. Komory są rozdzielone dwiema bruzdami: jedna z nich, przednia bruzda podłużna, leży na powierzchni mostkowo-żebrowej serca, blisko jego lewego brzegu; druga — tylna bruzda podłużna — przebiega na powierzchni przeponowej, w pobliżu brzegu prawego. Bruzdy te rozciągają się od podstawy części komorowej do wcięcia, incisura apicis cordis, znajdującego się na ostrym brzegu serca, nieco na prawo od wierzchołka.