Tętnica środkowa mózgu (korowych oddziałów MCA)
Area arteriae mediae cerebri
Definicja
Tętnica środkowa mózgu (MCA) oddaje gałęzie korowe oraz głębokie gałęzie przeszywające (boczne tętnice soczewkowo-prążkowiowe).
Gałęzie korowe tętnicy środkowej mózgu zaopatrują powierzchnię boczną półkuli, z wyjątkiem przyśrodkowej części płata czołowego i płata ciemieniowego (tętnica przednia mózgu) oraz dolnej części płata skroniowego (tętnica tylna mózgu).
Wzorzec udaru:
- Zawał powierzchowny tętnicy środkowej mózgu:
- Lewa półkula (dominująca dla mowy): dominują zaburzenia języka mówionego i pisanego
- Prawa półkula (niedominująca): zaniedbywanie połowicze w przebiegu udaru
- Zawały powierzchowne gałęzi przedniej lub górnej: kontralateralne niedowładem połowiczym z przewagą deficytu twarzowo-ramiennego, połowiczym zaburzeniem czucia, zboczeniem gałek ocznych w stronę ogniska. W przypadku zawału lewostronnego — afazja niefluentna od mutyzmu do afazji Broki oraz apraksja twarzowo-ustna. W przypadku zawału prawostronnego — zaniedbywanie połowicze z anozognozją.
- Zawały powierzchowne gałęzi tylnej lub dolnej: połowicze zaburzenia czucia, ubytki pola widzenia (jednoimienne niedowidzenie połowicze lub kwadrantowe górne), fluentna afazja typu afazji Wernickego z anozognozją i zaburzeniami zachowania w przypadku udaru lewostronnego oraz zaniedbywanie połowicze, anozognozja i pobudzeniowy stan splątania w przypadku udaru prawostronnego.
- Rozległe zawały (głębokie i powierzchowne): ciężki deficyt neurologiczny ze zboczeniem gałek ocznych, kontralateralnym porażeniem połowiczym, afazją globalną lub zaniedbywaniem połowiczym z anozognozją, niedowidzeniem połowiczym oraz zaburzeniami świadomości.
Odnośniki
The vascular territories in the cerebellum and brainstem: CT and MR study. by Savoiardo M, Bracchi M, Passerini A, Visciani A. AJNR Am J Neuroradiol. 1987 Mar-Apr;8(2):199-209.
Oxford Textbook of Stroke and Cerebrovascular Disease - Bo Norrving - Oxford University Press, 2014