Trójkąt udowy
Trigonum femorale
- Eponim: Scarpa
Definicja
Trójkąt udowy (zwany również trójkątem Scarpego) jest trójkątną przestrzenią podpowięziową położoną w górnej części uda, poniżej więzadła pachwinowego. Przestrzeń ta posiada granice, ścianę dolną (dno), ścianę górną oraz zawiera ważne struktury anatomiczne.
Granice: Trójkąt udowy jest ograniczony przyśrodkowo przez mięsień przywodziciel długi, bocznie przez mięsień krawiecki, natomiast więzadło pachwinowe tworzy jego podstawę. Wierzchołek — utworzony przez skrzyżowanie mięśnia przywodziciela długiego i mięśnia krawieckiego — jest skierowany ku dołowi. Trójkąt udowy przechodzi w kanał przywodzicieli i prowadzi jego zawartość (tj. naczynia udowe) do dołu podkolanowego przez rozwór w mięśniu przywodzicielu wielkim.
Ściana dolna (dno): Dno trójkąta udowego tworzą kolejne mięśnie (od strony bocznej do przyśrodkowej): mięsień biodrowo-lędźwiowy (złożony z mięśnia biodrowego — iliacus — oraz mięśnia lędźwiowego większego), mięsień grzebieniowy oraz mięsień przywodziciel długi.
Ściana górna: Ścianę górną trójkąta udowego tworzą — od warstwy powierzchownej do głębokiej — skóra, powięź powierzchowna oraz powięź głęboka (powięź szeroka).
Zawartość: Od strony bocznej do przyśrodkowej zawartość trójkąta udowego obejmuje: nerw udowy, tętnicę udową, żyłę udową oraz kanał udowy. Ten ostatni jest przestrzenią wirtualną zawierającą naczynia chłonne. Tętnica udowa, żyła udowa i kanał udowy są wspólnie otoczone przez rękaw powięziowy — pochewkę udową — natomiast nerw udowy leży poza pochewką udową, bocznie od niej. Należy zaznaczyć, że kanał udowy stanowi potencjalne miejsce osłabienia w dolnej części brzucha i może być przyczyną powstawania przepuklin udowych.
Odnośniki
Drake, R.L., Vogl, A.W. and Mitchell, A.W.M. (2009). ‘Chapter 6: Lower Limb’ in Gray’s anatomy for Students. (2nd ed.) Philadelphia PA 19103-2899: Elsevier, pp.545-547.
Basinger, H. and Hogg, J.P. Anatomy, Abdomen and Pelvis: Femoral Triangle. 2023 Mar 11. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2023 Jan–. PMID: 31082184.