Wstęga trójdzielna; droga trójdzielno-wzgórzowa
Lemniscus trigeminalis
- Latin synonyms: Tractus trigeminothalamici
Definicja
Wstęga trójdzielna, znana również jako droga trójdzielno-wzgórzowa, składa się z neuronów drugiego rzędu w obrębie trójdzielnego układu czuciowego. Neurony te przewodzą ogólne informacje czucia somatycznego — takie jak ból, temperatura, dotyk, ucisk i wibracje — z jąder czuciowych nerwu trójdzielnego w pniu mózgu do jądra brzusznego tylnego przyśrodkowego (VPM) wzgórza.
Dla lepszego zrozumienia: ogólne informacje czucia somatycznego z obszaru twarzy są początkowo przewodzone przez neurony pierwszego rzędu, których ciała komórkowe znajdują się w zwoju trójdzielnym. Neurony te przekazują informacje do jąder czuciowych nerwu trójdzielnego, obejmujących jądro śródmózgowiowe (dla informacji proprioceptywnych z twarzy), jądro rdzeniowe nerwu trójdzielnego (dla bólu i temperatury) oraz jądro czuciowe główne (dla dotyku i ucisku). Z tych jąder neurony drugiego rzędu, tworzące drogę trójdzielno-wzgórzową, przekazują informacje czuciowe do wzgórza, a konkretnie do jądra VPM. Następnie informacje czuciowe są rzutowane ze wzgórza do kory mózgowej.
Wstęga trójdzielna, czyli droga trójdzielno-wzgórzowa, dzieli się dalej na dwa podtypy: drogę trójdzielno-wzgórzową przednią (brzuszną) oraz drogę trójdzielno-wzgórzową tylną (grzbietową). Obie reprezentują neurony drugiego rzędu w obrębie trójdzielnej drogi czuciowej, różnią się jednak nieznacznie:
CECHA |
||
Położenie |
Bardziej brzuszne w pniu mózgu |
Bardziej grzbietowe w pniu mózgu |
Jądra stanowiące przyczep początkowy |
Przewodzi informacje zarówno z jądra rdzeniowego nerwu trójdzielnego, jak i z jądra czuciowego głównego. Składa się głównie z neuronów drugiego rzędu z jądra rdzeniowego nerwu trójdzielnego w rdzeniu przedłużonym, z udziałem skrzyżowanych włókien z jądra czuciowego głównego |
Zbudowana ze nieskrzyżowanych włókien neuronów drugiego rzędu z jądra czuciowego głównego |
Rodzaj przewodzonych informacji czuciowych |
Przewodzi głównie informacje dotyczące bólu i temperatury, z pewnym udziałem danych dotyczących dotyku i ucisku z jądra czuciowego głównego |
Przewodzi informacje dotyczące dotyku powierzchownego i ucisku |
Skrzyżowanie (decussatio) |
Krzyżuje się (ulega skrzyżowaniu), aby wstępować i docierać do kontralateralnego jądra brzusznego tylnego przyśrodkowego (VPM) wzgórza |
Nie krzyżuje się. Wstępuje ipsilateralnie do jądra VPM we wzgórzu |
Odnośniki
Price S, Daly DT. Neuroanatomy, Trigeminal Nucleus. [Updated 2023 May 1]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2024 Jan-. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK539823/
Purves D, Augustine GJ, Fitzpatrick D, et al., editors. Neuroscience. 2nd edition. Sunderland (MA): Sinauer Associates; 2001. The Trigeminal Portion of the Mechanosensory System. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK10853/
Galeria
- Mózg
