Zastawka żylna

Wiele żył średniej wielkości, zwłaszcza w kończynach, wykazuje wpuklenia błony wewnętrznej, które spotykają się w świetle naczynia, tworząc zastawki żylne skierowane ku sercu. Ciśnienie żylne jest stosunkowo niskie, dlatego powrót krwi do serca wbrew sile grawitacji wymaga wspomagania przez pompę mięśniową oraz przez te zastawki, które zapobiegają cofaniu się krwi podczas rozkurczu mięśni. Gdy otaczające mięśnie szkieletowe kurczą się, uciskają żyły i przepychają krew przez zastawki, wywołując napędzanie krwi przez skurcze mięśniowe. Mechanizm ten jest znany jako pompa mięśniowa.

Żylaki powstają częściowo wskutek niewydolności zastawek (niedomykalności). Zastawki żylne są nieobecne w najmniejszych żyłach (żyłkach) i na ogół nie występują w żyłach jamy brzusznej ani w żyłach mózgu. Wiele dużych żył, zwłaszcza główne żyły klatki piersiowej i jamy brzusznej, również pozbawionych jest zastawek, choć istnieją wyjątki.