Zatoka jamista

Zatoki jamiste (sinus cavernosus) zawdzięczają swoją nazwę siateczkowatej budowie, wynikającej z obecności licznych przeplatających się pasemek łącznotkankowych, które je przecinają.

Mają nieregularny kształt, są szersze z tyłu niż z przodu i leżą po obu stronach trzonu kości klinowej, rozciągając się od szczeliny oczodołowej górnej do wierzchołka części skalistej kości skroniowej. Każda z nich uchodzi ku tyłowi do zatok skalistych.

Na ścianie przyśrodkowej każdej zatoki przebiega tętnica szyjna wewnętrzna, której towarzyszą włókna splotu szyjnego; w pobliżu tętnicy przebiega nerw odwodzący; na ścianie bocznej znajdują się nerw okoruchowy i nerw bloczkowy oraz gałąź oczna i gałąź szczękowa nerwu trójdzielnego. Struktury te są oddzielone od krwi przepływającej przez zatokę przez błonę wyścielającą zatokę.

Zatoka jamista przyjmuje żyłę oczną górną przez szczelinę oczodołową górną, część żył mózgu, a także małą zatokę klinowo-ciemieniową, która biegnie wzdłuż dolnej powierzchni małego skrzydła kości klinowej.

Łączy się z zatoką poprzeczną za pośrednictwem zatoki skalistej górnej; z żyłą szyjną wewnętrzną — przez zatokę skalistą dolną oraz splot żylny otaczający tętnicę szyjną wewnętrzną; ze splotem skrzydłowym — przez otwór Vesaliusza, otwór owalny i otwór poszarpany, a z żyłą kątową — przez żyłę oczną.

Obie zatoki komunikują się ze sobą również za pośrednictwem przedniej i tylnej zatoki międzyjamistej.