Musculus obliquus ventralis
Musculus obliquus ventralis
Definicja
Mięsień skośny dobrzuszny jest mięśniem prążkowanym oczodołu, należącym do mięśni gałki ocznej. Jego przyczep początkowy znajduje się w dole mięśnia skośnego dobrzusznego kości łzowej. Przebiega bocznie, przechodząc dobrzusznie wzdłuż gałki ocznej, aby przyczepiać się bocznie.
Budowa: Mięsień prążkowany oczodołu
Przyczep początkowy: dół mięśnia skośnego dobrzusznego kości łzowej
Wstawienie: Część boczna gałki ocznej
Stosunki topograficzne: Dobrzusznie od gałki ocznej, dziobowo względem pozostałych mięśni gałki ocznej, dobrzusznie przykrywając wstawienie mięśnia prostego dobrzusznego
Czynność: Ekstorsja, uniesienie i odwodzenie gałki ocznej
Antagonista: Mięsień skośny dogrzbietowy
Unaczynienie: Gałąź dobrzuszna tętnicy ocznej zewnętrznej, tętnica jarzmowa, splot oczny
Unerwienie: Gałąź dobrzuszna nerwu okoruchowego
Opis:
Mięsień skośny dobrzuszny jest jednym z mięśni prążkowanych oczodołu.
Jest to jedyny mięsień gałki ocznej, który nie bierze początku na wierzchołku oczodołu; jego przyczep początkowy leży na ścianie przyśrodkowej oczodołu, zaznaczonej przez przeznaczony dla niego dół w ścianie kości łzowej. Dół ten położony jest dobrzuszno-przyśrodkowo względem gałki ocznej. Mięsień skośny dobrzuszny przebiega bocznie ku gałce ocznej, pod którą przechodzi dobrzusznie, a następnie odgina się dogrzbietowo wokół niej, przyczepiając się do powierzchni bocznej twardówki. W swoim przebiegu przechodzi dobrzusznie ponad wstawieniem mięśnia prostego dobrzusznego i przyczepia się w pobliżu wstawienia mięśnia prostego bocznego.
Skurcz tego mięśnia wywołuje ekstorsję, uniesienie i odwodzenie gałki ocznej. Mięsień skośny dogrzbietowy jest jego antagonistą.
Mięsień jest unaczyniony przez dobrzuszną gałąź mięśniową tętnicy ocznej zewnętrznej, która może zespalać się z dodatkową gałęzią tętnicy jarzmowej. Odpływ żylny odbywa się przez żyły wchodzące w skład splotu ocznego.
Mięsień jest unerwiony przez gałąź dobrzuszną nerwu okoruchowego. Nerw ten wnika do oczodołu przez szczelinę oczodołową i dochodzi do doogonowej powierzchni mięśnia.
Zmienność gatunkowa:
U koniowatych dół stanowiący przyczep początkowy mięśnia jest słabo zaznaczony, a wstawienie leży w pobliżu dobrzusznego brzegu mięśnia prostego bocznego.
U bydła mięsień bierze początek tuż powyżej puszki łzowej. Jego szerokie rozcięgno przyczepia się do twardówki dobrzuszno-bocznie, w pobliżu rąbka rogówki, i rozciąga się dogrzbietowo-doogonowo pod mięśniem prostym bocznym oraz mięśniem cofaczem gałki ocznej, aż do sąsiedztwa rozcięgna mięśnia skośnego dogrzbietowego.
U owiec mięsień przyczepia się w okolicy przedrównikowej gałki ocznej, poniżej wstawienia mięśnia prostego bocznego.
U świń mięsień posiada silny przyczep początkowy, osadzony w głębokim dole ściany oczodołu. Jego wstawienie jest cienkie, położone w pobliżu rąbka rogówki.
U psów wstawienie mięśnia jest pionowe względem gałki ocznej i dzieli się na dwie blaszki. Jedna blaszka przyczepia się dziobowo przy wstawieniu mięśnia prostego bocznego, natomiast druga przechodzi pod wstawieniem mięśnia prostego bocznego i łączy się z twardówką.
U kotów rozcięgno jest szerokie i podzielone; przyczepia się dziobowo-bocznie oraz przyśrodkowo przy wstawieniu mięśnia prostego bocznego.
U królików mięsień ten przebiega pod gruczołem głębokim trzeciej powieki. Przyczepia się dobrzuszno-bocznie, pomiędzy rąbkiem rogówki a dobrzusznym brzegiem mięśnia prostego bocznego, z którym się łączy.
U człowieka mięsień ten nosi nazwę mięśnia skośnego dolnego. Bierze on początek na powierzchni oczodołowej szczęki, w pobliżu brzegu podoczodołowego. Przebiega pomiędzy dolną ścianą oczodołu a mięśniem prostym dolnym. Przyczepia się do dolno-skroniowego kwadrantu tylnej półkuli gałki ocznej.
Odnośniki
Barone R, Simoens P. Anatomie comparée des mammifères domestiques, Tome 7, Neurologie II, Vigot, Paris, 2010.