Przedsionek prawy
Atrium dextrum
Definicja
Przedsionek prawy jest jamą serca, która odbiera odtlenowaną krew z krążenia systemowego za pośrednictwem żyły głównej dogłowowej i żyły głównej doogonowej oraz zatoki wieńcowej, i kieruje ją do komory prawej. Składa się z uszka (uszko prawe), części żylnej (zatoki żył głównych) oraz przedsionka właściwego (ujścia przedsionkowo-komorowego prawego) i jest oddzielony od lewego przedsionka przez przegrodę międzyprzedsionkową.
Anatomia przedsionka prawego u psów
Ogólne położenie i orientacja
Przedsionek prawy jest najbardziej dogłowową i prawostronną jamą serca psowatych. Leży grzbietowo-dogłowowo w stosunku do komory prawej i tworzy znaczną część prawego brzegu serca na radiogramach klatki piersiowej. Odbiera krew żylną z krążenia systemowego i kieruje ją do komory prawej.
Anatomia zewnętrzna
Na zewnątrz przedsionek prawy jest mniej wyraźny niż komora prawa, lecz tworzy dogłowową część prawego zarysu serca. Uszko prawe (auricula dextra) jest cienkościennym, uszkowatym wyrostkiem skierowanym dogłowowo i nieznacznie w lewo. Zachodzi na korzeń pnia płucnego i zwiększa pojemność przedsionka.
Anatomia wewnętrzna
Przedsionek prawy składa się z dwóch części różniących się pod względem embriologicznym i strukturalnym:
1 - Zatoka żył głównych (Sinus venarum; część gładka przedsionka prawego) Tworzy ona doogonowo-grzbietową część przedsionka prawego. Jej powierzchnia wewnętrzna jest gładka i przyjmuje:
Żyłę główną doogonową (uchodzącą doogonowo-grzbietowo)
Żyłę główną dogłowową (uchodzącą dogłowowo)
Prawą żyłę nieparzystą, która u niektórych gatunków uchodzi w pobliżu żyły głównej dogłowowej
Zatokę wieńcową, uchodzącą brzuszno-przyśrodkowo, w pobliżu połączenia przedsionkowo-komorowego. Zatoka wieńcowa odprowadza krew żylną z mięśnia sercowego i jest zaopatrzona w niewielki fałd zastawkowy (zastawkę zatoki wieńcowej).
2 - Przedsionek właściwy (część grzebieniasta) Tworzy on dogłowowo-brzuszną część jamy i obejmuje uszko. Powierzchnia wewnętrzna charakteryzuje się wyraźnymi mięśniami grzebieniowatymi (musculi pectinati), będącymi równoległymi grzebieniami mięśniowymi zwiększającymi efektywność skurczu przedsionka.
Grzebień graniczny
Wyraźny grzebień mięśniowy — grzebień graniczny (crista terminalis) — oddziela gładką zatokę żył głównych od grzebieniowatego przedsionka właściwego. Wewnętrznie przebiega od ujścia żyły głównej dogłowowej do ujścia żyły głównej doogonowej. Na zewnątrz odpowiada mu bruzda graniczna (sulcus terminalis).
Przegroda międzyprzedsionkowa
Ściana przyśrodkowa przedsionka prawego jest tworzona przez przegrodę międzyprzedsionkową. Płytkie wgłębienie — dół owalny (fossa ovalis) — stanowi pozostałość płodowego otworu owalnego. Otaczający go uniesiony brzeg to rąbek dołu owalnego (limbus fossae ovalis). U zdrowych psów otwór owalny ulega czynnościowemu zamknięciu po urodzeniu.
Ujście przedsionkowo-komorowe prawe
Przedsionek prawy łączy się z komorą prawą przez ujście przedsionkowo-komorowe (AV) prawe, zaopatrzone w zastawkę trójdzielną. Strona przedsionkowa tego ujścia jest ograniczona przez tkankę włóknistą szkieletu serca.
Wsierdzie, mięsień sercowy i nasierdzie
Wsierdzie: cienka wyściółka śródbłonkowa, gładka w obrębie zatoki żył głównych, grubsza nad mięśniami grzebieniowatymi
Mięsień sercowy: cieńszy niż mięsień sercowy komór; zbudowany z włókien mięśnia sercowego przedsionków ułożonych w sposób umożliwiający szybkie przewodzenie
Nasierdzie: zewnętrzna warstwa surowicza, ciągła z blaszką trzewną osierdzia
Znaczenie układu bodźcoprzewodzącego
Węzeł zatokowo-przedsionkowy (węzeł SA) jest zlokalizowany w ścianie przedsionka prawego, w pobliżu połączenia żyły głównej dogłowowej z przedsionkiem, przylegając do grzebienia granicznego. Sprawia to, że przedsionek prawy stanowi główny region rozrusznikowy serca.
Unaczynienie
Zaopatrzenie tętnicze pochodzi głównie z gałęzi prawej tętnicy wieńcowej. Odpływ żylny odbywa się za pośrednictwem małych żył serca do zatoki wieńcowej.
Unerwienie
Przedsionek prawy otrzymuje autonomiczne unerwienie ze splotu sercowego.
Odnośniki
