Vena azygos dextra

Żyła nieparzysta prawa u zwierząt domowych jest główną żyłą klatki piersiowej odpowiedzialną za odprowadzanie krwi z grzbietowej ściany klatki piersiowej i przyległych struktur. U większości ssaków domowych, w tym u psów i koni, żyła nieparzysta prawa jest zazwyczaj obecna i dobrze rozwinięta, natomiast żyła nieparzysta lewa występuje zmiennie w zależności od gatunku.

Żyła nieparzysta prawa bierze początek w okolicy lędźwiowej, często jako przedłużenie prawej wstępującej żyły lędźwiowej i prawej żyły podżebrowej. Wstępuje dogłowowo wzdłuż prawej strony kręgosłupa, w obrębie klatki piersiowej, grzbietowo w stosunku do aorty. W trakcie swojego przebiegu dogłowowego przyjmuje krew z grzbietowych żył międzyżebrowych (zazwyczaj od 4. lub 5. przestrzeni międzyżebrowej ku ogonowi), a także ze splotów żylnych kręgowych oraz niekiedy z żył przełykowych i żył oskrzelowych.

Żyła nieparzysta prawa zazwyczaj łukowato zagina się brzusznie nad korzeniem płuca prawego, na poziomie 6. lub 7. kręgu piersiowego, i uchodzi do żyły głównej czaszkowej (żyły przedsercowej) tuż przed jej wejściem do przedsionka prawego. U niektórych gatunków, takich jak pies, żyła nieparzysta prawa jest jedyną obecną żyłą nieparzystą, natomiast u przeżuwaczy i świń mogą utrzymywać się zarówno prawa, jak i lewa żyła nieparzysta, przy czym lewa uchodzi do zatoki wieńcowej lub lewej żyły ramienno-głowowej.

Pod względem rozwojowym żyła nieparzysta prawa wywodzi się z dogłowowego odcinka prawej żyły kardynalnej ogonowej, co wykazano w porównawczych badaniach na ssakach, a jej topografia kształtowana jest przez rozrost sąsiadujących narządów w trakcie embriogenezy. Przebieg i połączenia żyły nieparzystej prawej mogą wykazywać znaczne zmienności anatomiczne, co ma istotne znaczenie kliniczne w chirurgii klatki piersiowej oraz diagnostyce obrazowej.