Gałąź oskrzelowa

Gałąź oskrzelowa aorty (częściej określana jako „tętnica oskrzelowa") to tętnice układowe, które dostarczają natlenioną krew do dróg oddechowych, struktur podporowych płuc oraz, w mniejszym stopniu, do opłucnej trzewnej. Ich anatomia jest wysoce zmienna, jednak rozpoznaje się kilka stałych cech.

• Przyczep początkowy: Najczęściej tętnice oskrzelowe odchodzą od aorty piersiowej (zstępującej) na poziomie kręgów T5 i T6. Typowy wzorzec obejmuje jedną prawą i jedną lewą tętnicę oskrzelową, jednak ich liczba może wynosić od jednej do sześciu, a opisano liczne warianty anatomiczne. Prawa tętnica oskrzelowa często odchodzi jako wspólny pień z tętnicą międzyżebrową tylną, określany mianem prawego pnia międzyżebrowo-oskrzelowego. Ektopowe miejsca odejścia nie należą do rzadkości i mogą obejmować łuk aorty, tętnicę podobojczykową lub inne gałęzie.

• Przebieg: Po odejściu od aorty lub jej gałęzi tętnice oskrzelowe biegną przez śródpiersie. Lewa tętnica oskrzelowa przebiega zazwyczaj przed przełykiem, docierając do lewej wnęki płuca, natomiast prawa tętnica oskrzelowa może przebiegać zarówno przed przełykiem, jak i za nim, w zależności od miejsca odejścia. Tętnice wnikają następnie do wnęki i podążają wzdłuż oskrzeli, unaczyniając ściany oskrzeli, tkanki okołooskrzelowe oraz sąsiadujące węzły chłonne.

• Unaczynienie: Tętnice oskrzelowe tworzą zespolenia z tętnicami płucnymi w pobliżu oskrzelików oddechowych, przyczyniając się do krążenia obocznego w określonych stanach patologicznych.

• Średnica i liczba: Średnica tętnic oskrzelowych wynosi typowo 1–2 mm, jednak może być większa w przypadku przerostu spowodowanego przewlekłą chorobą płuc lub anomaliami naczyniowymi.