Jądro wierzchu

Jądro wierzchu jest najmniejszym i filogenetycznie najstarszym spośród jąder istoty szarej móżdżku, położonym głęboko w podkorowej istocie białej móżdżku.

Od zewnątrz ku wnętrzu móżdżek zbudowany jest z powierzchownej warstwy kory móżdżku, która otacza środkowy rdzeń istoty białej. Liczne ciała komórek nerwowych skupiają się w obrębie rdzenia istoty białej, tworząc cztery głębokie jądra móżdżku. Jednym z tych czterech jąder jest jądro wierzchu. Pozostałe to jądro zębate, jądro czopowate i jądro kulkowate.

Jądro wierzchu jest najbardziej przyśrodkowo położonym głębokim jądrem móżdżku i stanowi część przedsionkowo-móżdżkowego układu neuronalnego. Otrzymuje ono informacje związane z równowagą z ucha wewnętrznego. Wiele neuronów dośrodkowych z ucha wewnętrznego tworzy synapsy najpierw w jądrach przedsionkowych (na poziomie połączenia mostu i rdzenia przedłużonego), skąd impulsy kierowane są do jądra wierzchu. Włókna odśrodkowe z jądra wierzchu projek­tują z powrotem do jąder przedsionkowych, tworząc przedsionkowo-móżdżkową pętlę neuronalną. Ponieważ jądra przedsionkowe unerwia­ją zarówno mięśnie antygrawitacyjne za pośrednictwem dróg przedsionkowo-rdzeniowych, jak i jądra mięśni zewnątrzgałkowych poprzez pęczek podłużny przyśrodkowy, jądro wierzchu — jako element przedsionkowo-móżdżkowego układu neuronalnego — odgrywa istotną rolę w utrzymaniu równowagi osiowej i tułowiowej muskulatury ciała oraz w dostosowywaniu ruchów gałek ocznych do zmian pozycji ciała. Uszkodzenie jądra wierzchu może prowadzić do osłabienia kontroli osiowej i tułowiowej muskulatury ciała w postawie antygrawitacyjnej.