Zatoka żylna twardówki

Zatoka żylna twardówki (kanał Schlemma) jest okrężnym kanałem w gałce ocznej, który zbiera ciecz wodnistą z komory przedniej i odprowadza ją do krwiobiegu za pośrednictwem żył rzęskowych twardówki.

Zatoka położona jest w wewnętrznej części twardówki, w pobliżu połączenia twardówkowo-rogówkowego. Na przekroju południkowym tej okolicy zatoka ma postać szczeliny, której ściana zewnętrzna zbudowana jest z litej tkanki twardówki, natomiast ściana wewnętrzna utworzona jest przez trójkątną masę tkanki gąbczastej; wierzchołek tej masy skierowany jest ku przodowi i pozostaje w ciągłości z tylną blaszką sprężystą rogówki. Zatoka wyścielona jest śródbłonkiem i łączy się zewnętrznie z żyłami rzęskowymi twardówki.

Kanał jest w istocie przewodem wyścielonym śródbłonkiem, przypominającym naczynie chłonne. Od strony wewnętrznej kanału, najbliżej cieczy wodnistej, pokryty jest on siateczką beleczkową; obszar ten stanowi największy wkład w opór odpływu cieczy wodnistej.