Tętnica zasłonowa

Tętnica zasłonowa biegnie ku przodowi i ku dołowi po ścianie bocznej miednicy, do górnej części otworu zasłonowego, i wychodząc z jamy miednicy przez kanał zasłonowy, dzieli się na gałąź przednią i tylną. W jamie miednicy naczynie to pozostaje w stosunku: bocznie — z powięzią zasłonową; przyśrodkowo — z moczowódem, nasieniowódem i otrzewną; nieco poniżej przebiega zaś nerw zasłonowy.

Gałęzie tętnicy zasłonowej:

• Wewnątrz miednicy tętnica zasłonowa oddaje:

  • Kilka gałęzi biodrowych do dołu biodrowego, zaopatrujących kość i mięsień iliacus oraz zespalających się z tętnicą biodrowo-lędźwiową;

  • Gałąź pęcherzową, która biegnie ku tyłowi, zaopatrując pęcherz moczowy;

  • Gałąź łonową, odchodzącą od naczynia tuż przed jego wyjściem z jamy miednicy. Gałąź łonowa wstępuje po tylnej powierzchni kości łonowej, łącząc się z odpowiednim naczyniem strony przeciwnej oraz z tętnicą nadbrzuszną dolną.

• Na zewnątrz miednicy tętnica zasłonowa dzieli się na górnym brzegu otworu zasłonowego na gałąź przednią i tylną, które okrążają otwór pod osłoną mięśnia zewnętrznego zasłonowego:

  • Gałąź przednia biegnie ku przodowi po zewnętrznej powierzchni błony zasłonowej, a następnie zagina się ku dołowi wzdłuż przedniego brzegu otworu. Oddaje gałęzie do mięśnia zewnętrznego zasłonowego, mięśnia grzebieniowego, mięśni przywodzicieli i mięśnia smukłego oraz zespala się z gałęzią tylną i z przyśrodkową tętnicą okalającą kość udową.

  • Gałąź tylna przebiega wzdłuż tylnego brzegu otworu i zagina się ku przodowi na gałęzi dolnej kości kulszowej, gdzie zespala się z gałęzią przednią. Oddaje gałązki do mięśni przyczepiających się do guzowatości kości kulszowej i zespala się z tętnicą pośladkową dolną. Oddaje również gałąź stawową (gałąź panewkową), która wchodzi do stawu biodrowego przez wcięcie panewki, rozgałęzia się w tkance tłuszczowej na dnie panewki i wysyła gałązkę wzdłuż więzadła głowy kości udowej do głowy kości udowej.

Tętnica zasłonowa niekiedy odchodzi od pnia głównego lub od tylnego pnia tętnicy biodrowej wewnętrznej, może też odchodzić od tętnicy pośladkowej górnej; sporadycznie bierze początek z tętnicy biodrowej zewnętrznej. W około dwóch przypadkach na siedem odchodzi od tętnicy nadbrzusznej dolnej i zstępuje niemal pionowo do górnej części otworu zasłonowego. W takim przebiegu tętnica ta leży zazwyczaj w kontakcie z żyłą biodrową zewnętrzną, po bocznej stronie pierścienia udowego; w takich przypadkach nie byłaby narażona na uszkodzenie podczas operacji z powodu uwięźniętej przepukliny udowej. Niekiedy jednak zagina się wzdłuż wolnego brzegu więzadła rozstępowego i jeśli w takich okolicznościach doszłoby do przepukliny udowej, naczynie niemal całkowicie otaczałoby szyjkę worka przepuklinowego i byłoby w poważnym niebezpieczeństwie uszkodzenia podczas operacji z powodu uwięźnięcia.