Fusus neuromuscularis

Wrzeciona mięśniowe są wyspecjalizowanymi receptorami czuciowymi receptorami zlokalizowanymi w mięśniach szkieletowych, osadzonymi przede wszystkim równolegle do zewnątrzwrzecionowych włókien mięśniowych, a nie w miejscu połączenia ze ścięgnem. Występują szczególnie licznie w mięśniach odpowiedzialnych za precyzyjną kontrolę motoryczną, takich jak mięśnie rąk i szyi.

Każde wrzeciono mięśniowe zawiera kilka małych, wyspecjalizowanych włókien mięśni szkieletowych, zwanych włóknami wewnątrzwrzecionowymi, które są otoczone błoną włóknistą z tkanki łącznej. Włókna wewnątrzwrzecionowe różnią się strukturalnie i czynnościowo od większych, generujących siłę włókien zewnątrzwrzecionowych.

W pobliżu środkowego obszaru każdego włókna wewnątrzwrzecionowego znajduje się strefa niekurczliwa (nieprążkowana), w której skupiają się zakończenia nerwów czuciowych. Wyróżnia się dwa główne typy zakończeń czuciowych:

• Zakończenia pierwotne (aferenty Ia), reagujące szybko na rozciąganie mięśnia

• Zakończenia wtórne (aferenty II), wykrywające utrzymujące się zmiany długości mięśnia

Biegunowe (prążkowane) odcinki włókien wewnątrzwrzecionowych są kurczliwe i unerwione przez motoneurony gamma, które regulują czułość wrzeciona oraz utrzymują napięcie podczas skurczu mięśnia.

Gdy mięsień szkieletowy zostaje rozciągnięty powyżej swojej spoczynkowej długości, wrzeciono mięśniowe wykrywa zmianę długości oraz szybkość rozciągania. Impulsy czuciowe są przewodzone przez włókna aferentne do rdzenia kręgowego, gdzie tworzą synapsy bezpośrednio z motoneuronami unerwiającymi ten sam mięsień. Prowadzi to do skurczu rozciągniętego mięśnia.

Ta odpowiedź odruchowa nosi nazwę odruchu na rozciąganie (odruchu miotatycznego). Jego funkcją jest przeciwdziałanie nagłemu wydłużeniu mięśnia, utrzymanie postawy ciała, stabilizacja stawów oraz zachowanie pozycji kończyny wobec sił grawitacji i sił zewnętrznych.