Kaletka nabyta pierwszej kości śródstopia

Kaletka nabyta pierwszej kości śródstopia jest nabytą, nienatywną strukturą kaletki, która rozwija się w odpowiedzi na przewlekłe tarcie lub ucisk, najczęściej nad przyśrodkową powierzchnią głowy pierwszej kości śródstopia, szczególnie w przebiegu deformacji palucha koślawego. W odróżnieniu od kaletk natywnych, wyściełanych błoną maziową i zlokalizowanych w przewidywalnych miejscach anatomicznych, kaletki nabyte nie posiadają prawdziwego wyściółki maziowej i tworzą się w miejscach nieprawidłowego obciążenia mechanicznego.

Pod względem anatomicznym kaletka nabyta jest zazwyczaj zlokalizowana pomiędzy skórą a wyniosłością przyśrodkową głowy pierwszej kości śródstopia. Leży powierzchownie względem torebki stawowej i przyśrodkowego kompleksu więzadłowego, a może pokrywać ścięgno mięśnia odwodziciela palucha. Kaletka jest jednokomorowa, podatna na ucisk i może zawierać płyn jednorodny lub niejednorodny, co stwierdza się w badaniu ultrasonograficznym. Jej ściany zbudowane są z tkanki włóknistej z pojedynczą warstwą spłaszczonych komórek, a nie z prawdziwych komórek maziowych.

Powstawanie tej kaletki jest najczęściej związane z paluchem koślawym, w którym przyśrodkowa wyniosłość głowy pierwszej kości śródstopia poddawana jest powtarzającemu się tarciu ze strony obuwia. Może to prowadzić do stanu zapalnego, powiększenia kaletki, a niekiedy do wtórnego zakażenia lub krwotoku. Kaletka nie komunikuje się ze stawem śródstopno-paliczkowym pierwszym i różni się od natywnych kaletek międzyśródstopnych, które są położone głębiej i posiadają wyściółkę maziową.