Przestrzenie wewnątrzmózgowe

Przestrzenie wewnątrzmózgowe tworzą połączoną sieć ubytków wypełnionych płynem mózgowo-rdzeniowym (PMR), zlokalizowanych w miąższu mózgu. Układ komorowy składa się z 2 komór bocznych, komory trzeciej, wodociągu mózgu oraz komory czwartej:

• Dwie komory boczne są największymi spośród tych przestrzeni — po jednej w każdej z półkul mózgu. Powierzchnię brzuszną komór bocznych wyznaczają zwoje podstawy, ich powierzchnię grzbietową — ciało modzelowate, a powierzchnię przyśrodkową — przegroda przeźroczysta.

• Komora trzecia tworzy wąską przestrzeń pośrodkową między prawym a lewym wzgórzem i łączy się z komorami bocznymi przez niewielki otwór — otwór międzykomorowy, położony na przednim końcu komory trzeciej. Komora trzecia łączy się ku tyłowi z wodociągiem mózgu.

• Wodociąg mózgu (wodociąg śródmózgowia) przebiega przez śródmózgowie i otwiera się do komory czwartej — większej przestrzeni położonej w grzbietowej części mostu i rdzenia. Komora czwarta zwęża się ku tyłowi i przechodzi w kanał środkowy rdzenia kręgowego.

Obecność przestrzeni komorowych w poszczególnych odcinkach mózgu odzwierciedla fakt, że komory są strukturami, które u osobnika dorosłego wywodzą się z otwartej przestrzeni, czyli światła embrionalnej cewy nerwowej.

W komorach zlokalizowane są sploty naczyniówkowe, wytwarzające płyn mózgowo-rdzeniowy (PMR), który wypełnia komory oraz przestrzeń podpajęczynówkową, krążąc w nieustającym cyklu produkcji i wchłaniania. Płyn mózgowo-rdzeniowy przesącza się przez układ komorowy i przepływa do przestrzeni podpajęczynówkowej przez otwory w cienkiej pokrywie komory czwartej; ostatecznie jest wchłaniany przez wyspecjalizowane struktury zwane kosmkami lub ziarnistościami pajęczynówki i powraca do krążenia żylnego.