Tętnica pośladkowa dolna

Tętnica pośladkowa dolna, większa z dwóch gałęzi końcowych ściany przedniej tułowia tętnicy biodrowej wewnętrznej, zaopatruje głównie pośladki i tylną powierzchnię uda. Biegnie ku dołowi po splocie krzyżowym nerwów i mięśniu gruszkowatym, za tętnicą sromową wewnętrzną, do dolnej części otworu kulszowego większego, przez który opuszcza miednicę między mięśniem gruszkowatym a mięśniem kulszowo-guzicznym. Następnie zstępuje w przestrzeni między krętarzem większym kości udowej a guzem kulszowym, towarzysząc nerwowi kulszowemu i tylnemu skórnemu nerwowi uda, pokryta przez mięsień pośladkowy wielki, i biegnie dalej wzdłuż tylnej powierzchni uda, zaopatrując skórę oraz tworząc zespolenia z gałęziami tętnic przeszywających.

Wewnątrz miednicy oddaje gałęzie do mięśnia gruszkowatego, mięśnia kulszowo-guzicznego i mięśnia dźwigacza odbytu; gałęzie zaopatrujące tkankę tłuszczową wokół odbytnicy, które niekiedy zastępują tętnicę odbytnicza środkową; oraz gałęzie pęcherzowe do dna pęcherza moczowego, pęcherzyków nasiennych i prostaty.

Poza miednicą oddaje następujące gałęzie:

• Gałęzie mięśniowe zaopatrują mięsień pośladkowy wielki, tworząc zespolenia z tętnicą pośladkową górną w obrębie tego mięśnia; zaopatrują mięśnie obracające zewnętrznie, tworząc zespolenia z tętnicą sromową wewnętrzną; oraz mięśnie przyczepiające się do guza kulszowego, tworząc zespolenia z gałęzią tylną tętnicy zasłonowej i tętnicą okalającą udo przyśrodkową.

• Gałęzie guziczne biegną przyśrodkowo, przebijają więzadło krzyżowo-guzowe i zaopatrują mięsień pośladkowy wielki, powłokę oraz inne struktury na tylnej powierzchni kości guzicznej.

• Tętnica towarzysząca nerwowi kulszowemu jest długim, smukłym naczyniem, które towarzyszy nerwowi kulszowemu na krótkim odcinku; następnie wnika do jego wnętrza i biegnie w jego substancji aż do dolnej części uda.

• Gałąź zespalająca kieruje się ku dołowi, poprzecznie przez mięśnie obracające zewnętrznie, i uczestniczy w tworzeniu tzw. zespolenia krzyżowego, łącząc się z pierwszą tętnicą przeszywającą oraz tętnicami okalającymi udo przyśrodkową i boczną.

• Gałąź stawowa, wywodząca się zazwyczaj z gałęzi zespalającej, zaopatruje błonę włóknistą stawu biodrowego.

• Gałęzie skórne zaopatrują skórę pośladków i tylnej powierzchni uda.