Troczek dolny mięśni prostowników

Troczek dolny mięśni prostowników (IER; więzadło krzyżowe podudzia; dolna część przedniego więzadła pierścieniowatego) jest pasmem w kształcie litery Y, umiejscowionym przed stawem skokowym.

Trzon litery Y (więzadło frondiformne) przyczepia się bocznie do górnej powierzchni kości piętowej, przed wgłębieniem dla więzadła skokowo-piętowego międzykostnego; biegnie przyśrodkowo jako podwójna warstwa, przy czym jedna płytka przebiega przed ścięgnami mięśnia strzałkowego trzeciego i mięśnia prostownika długiego palców, a druga za nimi.

Te dwie warstwy trzonu (warstwa powierzchowna i warstwa głęboka) tworzą razem mocną pętlę wokół ścięgien mięśnia strzałkowego trzeciego i mięśnia prostownika długiego palców, pełniąc funkcję układu bloczkowego stabilizującego te ścięgna. Włókna obu warstw łączą się ze sobą i rozciągają bocznie, tworząc szczelne sklepienie nad zatoką stępu:

• Część włókien warstwy powierzchownej pozostaje powierzchowna, schodząc ku zewnętrznej powierzchni kości piętowej lub łącząc się z pochewkami ścięgien strzałkowych. Inne włókna wywodzą się z bocznej części zatoki stępu i są określane jako „korzeń boczny troczka dolnego mięśni prostowników".

• Warstwa głęboka dzieli się na „korzeń pośredni troczka dolnego mięśni prostowników" i „korzeń przyśrodkowy troczka dolnego mięśni prostowników" IER i przyczepia się do dna zatoki stępu oraz kanału stępu. Korzeń pośredni, będący większym z dwóch korzeni, wnika w tylno-boczny brzeg zatoki stępu. Korzeń przyśrodkowy przyczepia się blisko szyjki kości skokowej, a następnie dzieli się na cienki składnik boczny i szeroki składnik przyśrodkowy.

Od przyśrodkowego końca tej pochewki odchodzą dwa ramiona litery Y:

• Skośne pasmo górno-przyśrodkowe biegnie ku górze i przyśrodkowo, przyczepiając się do kostki przyśrodkowej, przebiegając nad mięśniem prostownikiem długim palucha oraz naczyniami i nerwami. W okolicy ścięgna mięśnia piszczelowego przedniego skośne pasmo górno-przyśrodkowe rozdziela się na warstwę powierzchowną i głęboką, otaczając ścięgno mięśnia piszczelowego przedniego wraz z jego pochewką ścięgna w kanale włóknistym. Warstwa głęboka jest zazwyczaj stosunkowo grubsza od warstwy powierzchownej.

• Skośne pasmo dolno-przyśrodkowe biegnie ku dołowi i przyśrodkowo, przyczepiając się do brzegu rozcięgna podeszwowego, i przebiega nad ścięgnami mięśnia prostownika długiego palucha i mięśnia piszczelowego przedniego, a także nad naczyniami i nerwami.

Niektórzy autorzy opisują skośne pasmo górno-boczne, będące niezmiennie obecnym, cienkim pasmem biegnącym górno-bocznie od trzonu, łączącym się z boczną powierzchnią stawu skokowego; jest ono niekiedy wykorzystywane w zabiegach chirurgicznych, takich jak augmentacja metodą Broströma-Goulda, choć jego wkład mechaniczny jest ograniczony.