Zwoje trzewne

Zwoje trzewne powstają wskutek skupienia ciał komórkowych pozazwojowych neuronów współczulnych w obrębie trzewnego splotu przedkręgowego. Splot trzewny, jak wiadomo, stanowi tę część splotu przedkręgowego, która otacza korzenie pnia trzewnego oraz tętnicy krezkowej górnej. Splot trzewny daje z kolei początek różnym wtórnym splotom, które oplatają gałęzie pnia trzewnego.

W obrębie splotu trzewnego znajdują się dwa zwoje trzewne, po jednym z każdej strony, połączone ze sobą krótkimi gałęziami spoidłowymi. Otaczają one pień trzewny na poziomie kręgowym T12–L1 i leżą przyśrodkowo względem gruczołu nadnerczowego, a z przodu — przed odnogami przepony. Dalsze stosunki topograficzne wskazują, że prawy zwój trzewny leży za żyłą główną dolną, natomiast lewy — za przyczepem początkowym tętnicy śledzionowej. Ku dołowi zwoje trzewne łączą się ze zwojami krezkowymi górnymi oraz zwojami aortowonerkowym w obrębie splotu trzewnego.

Zwoje trzewne stanowią miejsca synaps dla przedzwojowych neuronów współczulnych, które wywodzą się z bocznych rogów szarej istoty rdzenia kręgowego i docierają do zwojów za pośrednictwem trzewnych nerwów trzewnych piersiowych. Stąd pozazwojowe neurony współczulne biegną wzdłuż gałęzi tętniczych pnia trzewnego, unerwiając różne części układu pokarmowego, w tym dolny zwieracz przełyku, żołądek, górny odcinek jelita cienkiego, wątrobę oraz trzustkę. Unerwienie współczulne powoduje skurcz zwieraczy, zmniejszenie motoryki jelit oraz ograniczenie wydzielania, w tym redukcję zewnątrzwydzielniczej czynności trzustki. W wątrobie unerwienie współczulne nasila glikogenolizę i glukoneogenezę.