Obszary unaczynienia mózgu

Termin anatomiczny „obszary unaczynienia tętniczego mózgu" odnosi się do różnych stref mózgu wyodrębnionych na podstawie jego tętniczego zaopatrzenia w krew. Pojęcie „terytorium naczyniowego" nie jest jednak jednoznaczne, gdyż może dotyczyć uwarunkowań anatomicznych (poszczególne wewnątrzczaszkowe terytoria naczyniowe są zazwyczaj uwidaczniane za pomocą technik angiograficznych lub w badaniach na zwłokach), lokalizacji zawałów w badaniach obrazowych (niekoniecznie odpowiadającej konkretnej tętnicy, jak np. zawały w strefach granicznych…) lub wzorców udaru mózgu.

Ponadto na podstawie serii badań autopsyjnych wykazano, że zmienność mózgowych terytoriów naczyniowych jest istotnie większa, niż się powszechnie przyjmuje. Jedną z najważniejszych i najbardziej istotnych klinicznie konsekwencji tych doniesień jest fakt, że interpretacja indywidualnych wzorców zawału może być zaburzona przez tego rodzaju zmienność naczyniową.

Znajomość tętniczych terytoriów naczyniowych jest jednak istotna, ponieważ umożliwia rozpoznawanie zawałów w obrębie poszczególnych terytoriów tętniczych.

Poniżej przedstawiono przyjętą klasyfikację mózgowych terytoriów naczyniowych, podzielonych na podstawie zaopatrzenia przez tętnicę szyjną wewnętrzną oraz tętnicę kręgową:

• Krążenie przednie (tętnica szyjna wewnętrzna):

  • Terytorium tętnicy przedniej mózgu (gałęzie korowe)

  • Terytorium przyśrodkowych tętnic soczewkowo-prążkowiowych i tętnicy Heubnera (głęboki odcinek A1 tętnicy przedniej mózgu)

  • Terytorium tętnicy środkowej mózgu (gałęzie korowe tętnicy środkowej mózgu)

  • Terytorium bocznych tętnic soczewkowo-prążkowiowych (odcinek M1 tętnicy środkowej mózgu)

  • Terytorium tętnicy naczyniówkowej przedniej (AChA)

• Krążenie tylne (tętnica kręgowa):

  • Tętnica łącząca tylna

  • Tętnica tylna mózgu

  • Tętnica podstawna:

    • Terytorium tętnicy górnej móżdżku (SCA)

    • Terytorium tętnicy dolnej przedniej móżdżku (AICA)

    • Terytorium tętnicy dolnej tylnej móżdżku (PICA)

  • Terytorium tętnicy kręgowej i tętnicy rdzeniowej przedniej

• Strefy graniczne (ogniska niedokrwienne występujące w charakterystycznych lokalizacjach na pograniczu dwóch głównych terytoriów tętniczych):

  • Granica strefy korowej

  • Granica strefy korowej — przedni

  • Granica strefy korowej — tylny

  • Granica wewnętrznej strefy istoty białej