Musculi bulbi

Mięśnie gałki ocznej stanowią grupę ośmiu mięśni poprzecznie prążkowanych, położonych wewnątrz oczodołu, które kontrolują ruchy gałki ocznej. Zalicza się do nich cztery mięśnie proste (grzbietowy, brzuszny, przyśrodkowy i boczny), dwa mięśnie skośne (grzbietowy i brzuszny), mięsień cofacz gałki ocznej oraz mięsień dźwigacz powieki górnej.

Wszystkie te mięśnie biorą początek w wierzchołku oczodołu, w okolicy kanału wzrokowego i szczeliny oczodołowej, z wyjątkiem mięśnia skośnego brzusznego. Następnie biegną dogłowowo w kierunku gałki ocznej, tworząc wokół niej oraz wokół nerwu wzrokowego stożek. Wszystkie przyczepiają się do twardówki, z wyjątkiem mięśnia dźwigacza powieki górnej, który kontynuuje swój przebieg ku przodowi od gałki ocznej.

Cztery mięśnie proste mają postać pasm stopniowo rozszerzających się w kierunku gałki ocznej. Przyczepiają się do twardówki, ku przodowi od równika gałki ocznej, za pośrednictwem blaszki rozcięgnowej. Otaczają nerw wzrokowy oraz mięsień cofacz gałki ocznej i są wyróżniane zgodnie z ich położeniem w oczodole:

• Mięsień prosty grzbietowy

• Mięsień prosty brzuszny

• Mięsień prosty przyśrodkowy

• Mięsień prosty boczny

Mięśnie proste umożliwiają łącznie wykonywanie ruchów gałki ocznej wzdłuż osi pionowej i poziomej.

Mięśnie skośne działają antagonistycznie, wywołując ruchy obrotowe wokół osi gałki ocznej, a także stabilizując ją. W odróżnieniu od mięśni prostych, które są do siebie ogólnie podobne, mięśnie skośne różnią się znacznie pod względem początku, przyczepu końcowego i przebiegu.

Mięsień cofacz gałki ocznej, wspomagany przez jednoczesny skurcz mięśni prostych, cofa opuszkę głębiej w obręb oczodołu. Mięsień ten dzieli się na cztery pasma i otacza nerw wzrokowy.

Skoordynowane działanie tej grupy mięśni (z wyłączeniem mięśnia dźwigacza powieki górnej) umożliwia precyzyjne i skoordynowane ruchy gałki ocznej.